Podstawowym założeniem Metody Suzuki znanej też pod nazwą metoda języka ojczystego jest twierdzenie, że wszystkie dzieci są jednakowo zdolne, ale ich talent może rozkwitnąć tylko w sprzyjających warunkach. Myśl ta powstała pod wpływem obserwacji, jak małe dzieci uczą się porozumiewać w ojczystym języku, oraz że proces ten nigdy nie kończy się porażką! Małe dzieci od urodzenia nieustannie osłuchują się z mową ojczystą, mają okazję doskonalić ją poprzez codzienne powtarzanie nowych dźwięków, sylab, wyrazów, wreszcie zdań, a towarzyszy im nieustanny entuzjazm rodziców i pozostałej rodziny cieszącej się z każdego nowego słowa, dopingującej dziecko do dalszego wysiłku. Metoda Suzuki powstała w latach 30. w Japonii. Jej twórca, Shinichi Suzuki, japoński skrzypek i pedagog, autor Nurtured by Love - książki, w której wyłożył swą filozofię wychowania utalentowanego i wrażliwego dziecka, po raz pierwszy zastosował Metodę ucząc gry na skrzypcach 4-letniego chłopca. Wspaniałe rezultaty sprawiły, że Suzuki zmienił sposób nauczania w system, w którym przy pomocy troskliwej i motywującej Rodziny oraz pedagoga-nauczyciela dziecko może rozwijać swój talent muzyczny, ale także plastyczny, ruchowy, językowy, wzbogacać swoją osobowość i stać się wartościowym człowiekiem. Po wojnie w 1945 roku w japońskim Matsumoto powstał Instytut Rozwoju Talentu, w którym wykorzystuje się Metodę Suzuki w nauce gry na instrumencie (oprócz skrzypiec obecnie dzieci uczą się grać na fortepianie, flecie, harfie, wiolonczeli, gitarze...). W latach 60-tych ten sposób nauczania odniósł sukces w Stanach Zjednoczonych Ameryki, a obecnie jest rozpowszechniony na całym świeci - w Europie, Australii, Ameryce Południowej, Afryce... Wiele razy testowano wpływ metody na rozwój dziecka. Jej ogromne zalety to wpływ na rozwój umysłowy dzieci - świetna pamięć, spostrzegawczość, umiejętność szybkiej koncentracji; rozwój fizyczny - koordynacja ruchowa, oraz emocjonalny -otwartość, pewność siebie i duże poczucie własnej wartości. Na proces uczenia gry na instrumencie Metodą Suzuki składają się:
- wczesne nauczanie. Metoda adresowana jest przede wszystkim do dzieci (w Europie średnia wieku dziecka uczącego się Metodą Suzuki to 3-4 lata) ponieważ to czas największej chłonności umysłowej człowieka, w tym czasie rodzi się talent oraz nasza osobowość. Nauczanie Metodą Suzuki dostosowane jest do indywidualnego tempa rozwoju i uczenia się każdego dziecka.
- codzienne słuchanie muzyki. Dzieci uczące się grać na skrzypcach Metodą Suzuki otrzymują kasetę z nagranymi utworkami, które powinny słuchać codziennie na długo przed pierwszymi praktycznymi lekcjami, codzienne słuchanie kasety to sposób na bierne nauczenie się utworków - konieczne do dalszej nauki gry na skrzypcach, oraz wpływ na uwrażliwienie dziecka na barwę instrumentu. Od tego zależy szybki rozwój zdolności muzycznych. Jest to też ważne z tego względu, że nauczanie początkowo odbywa się bez pomocy nut - ważne jest nauczenie dziecka słuchania samego siebie, umiejętności wczucia się we własne ciało, poznanie energetyki muzyki jako sposobu porozumiewania się, a nie rozpoznawanie nut, które są tylko zapisem melodii.
- lekcje indywidualne. Ich długość dostosowana jest do możliwości fizycznych i psychicznych dziecka, jego wieku i umiejętności koncentracji. Lekcje odbywają się tylko l raz w tygodniu w zależności od wieku dziecka do 30 minut. Ponieważ uczenie się przebiega w domu ważną rolę pełni w nim nie tylko obecność Rodzica ale także praktyczne poznanie przez niego zasad gry na skrzypcach - czemu poświęcone są pierwsze spotkania. Jest to też sposób na zachęcenie Dziecka do świadomego wyboru tej formy zabawy - przygotowanie Go do codziennego ćwiczenia na skrzypcach ponieważ dzieci lubią naśladować dorosłych i spędzać czas, tak jak robią to rodzice. W czasie lekcji dziecko i rodzic poznają tajniki gry na instrumencie poprzez obserwacje nauczyciela oraz zabawę, proste ćwiczenia i granie piosenek. Na dobrze przeprowadzoną lekcję składają się:
- Sprawdzenie stopnia opanowania piosenki/utworu
- Praca nad dopracowaniem aktualnie opracowywanego utworu
- Wprowadzenie nowych elementów (praca nad kolejnym utworem) Lekcja może inspirować Rodziców do wspólnego domowego ćwiczenia. Wskazane jest także uczestniczenie w lekcjach innych dzieci, gdzie poprzez obserwację można utrwalić sobie już znane umiejętności oraz nauczyć się nowych rzeczy.
- współpraca z Rodzicami. Polega nie tylko na wskazywaniu sposobów pracy z Dzieckiem w domu. Ważnym elementem współpracy z Rodzicami jest także wspólne motywowanie oraz okazywanie entuzjazmu z osiągnięć dziecka. Poprzez emocje, jakie sami okazujemy dzieciom kształtujemy ich zachowanie i charakter, wpływamy na ich zaufanie do siebie i chęć podejmowania nowych wyzwań. Dzieci lubią naśladować dorosłych, a dorośli odpowiednią motywacją, zachętą, pochwałą mogą zdopingować dziecko do ćwiczenia i do rozwijania swoich zdolności.
- lekcje grupowe. Nie są tylko wspólnym muzykowaniem i radością jaką daje wspólne wykonanie koncertu. Dla dziecka są okazją do obserwacji i porównania siebie z innymi dziećmi. To także okazja do społecznego rozwoju dziecka poprzez kontakt z rówieśnikami. Dzięki jednolitemu na całym świecie programowi nauczania wg Metody Suzuki, polskie dzieci mogą brać udział w warsztatach muzycznych organizowanych w Polsce i za granicą. Specjalne zabawy wspomagają rozwój jego koncentracji i refleksu, spostrzegawczości i koordynacji ruchowej.
Celem Suzuki nie było kształcenie zawodowych muzyków. Główny nacisk położony jest na wszechstronnym rozwoju dziecka oraz pomoc w rozwoju jego koncentracji, samoświadomości i samokontroli, umiejętność uczenia się oraz
kształtowanie wysokiego poczucia własnej wartości. Jego zdolności dostosowawczych oraz otwartości na świat jeżeli dostarczymy mu odpowiednich bodźców do rozwoju oraz zachęcimy go do poznawania świata, ludzi i podtrzymamy w chwilach niepewności i zwątpienia. Te czynniki mają wpływ na rozkwit naszego talentu oraz naszej osobowości.
mgr Barbara Plaza mgr Iwona Sobieraj - Markowska |